مختصری از ویتامین ها:
کمبود ويتامين A :
موجب کوری - نقرس - تلفات جنينی در روزهای اول و دوم
رشد جنين بخاطر نارسايی سيستم گردش خون و کاهش ميزان خروج جوجه ها از تخم
می شود . معمولا علت کمبود اين ويتامين ناشی از عدم استفاده از سبزيجات و
مصرف غذای کهنه می باشد .
کمبود ويتامين D :
موجب نرمی استخوان و کج شدن استخوان های بلند (
مثل ساق پا ) , کاهش ضخامت پوسته تخم و مرگ جنين در اواخر دوران جوجه کشی
شود . معمولا به علت عدم دسترسی پرنده به نور آفتاب بروز می کند .
ادامه مطلب
آبله یادیفتری
درانوعدرکببوجودمیآورند.
علائم کلینیکی:
آبله ابتدا پوست واعضاءزیر پوست سروحفره های مربوطه را آلوده میکند.ویروس درسلولهای پوست رشدنموده وتکثیر میشود.سپس آنهاراتخریب کرده می ترکاند ودرنتیجه ترشح لنف راتحریک می کند.زخمهای پوست متورم می شود وحالت طاول به خود میگیرندکه به اندازه های مختلف وجداازهم قرارمیگیرند.طاولها پرازمایع ومملوازویروس میباشد.
ترشحات چشمهاپلکهارابهم میچسباندوپرنده نابینا میشودگاهی نیز هجوم الدم شدیددرچشم بوجود میاید.تورم پلک چشم یک حالت پف کرده بهچشم میدهدوترشحات صاف ازچشم جاری می گردد.
پلک سوم به طرف وسطچشم کشیده میشود.بطوری که نصف آن بسته به نظرمیرسد.پرهای اطراف سرغالباآلوده وکثیف میشوند.اشتها کم وگاهی به کلی قطع میگردد.معهذادربرخی پرندگان اشتهاطبیعی می ماندولی درعرض چندروزتمام گله آلوده میشود.
زمانی که زخمها درحنجره ایجادمیشودنفس کشیدن پرنده مشکل میگردد.اغلب نفس نفس ودهنک میزند.این حالت همزمان باورودویروس درخون ایجادمیشود.ولی اگرمقدارویروس زیادباشدپرنده تلف میشود.
تشخیص:
گرچه زخمهای پوستی شبیه زگیل وهمچنین ندولهای مخاطی درحلق وحنجره همراه بامرگ ومیر مارابه آبله راهنمایی میکندولی میتوان باداشتن آزمایشگاه مجهزوتزریق درتخم مرغ جنین داربیماری رابه طور قطع تشخیص داد
تشخیص افتراقی:
بیماری هایی که یک یادوعلامت مشترک باآبله دارندوباآن قابل اشتباه هستند عبارتنداز:
1/تریکومونیازیس دهان وحنجره 2/عفونت هرپس ویروسی درکبوتر 3/مونلیازیس 4/کمبود ویتامین آ 5/اورنیتوزیس نوع چشمی
6/بعضی ازتومورهای پوستی 7/گزش حشرات 8/بعضی عفونتهای میکروبی پوستی 9/بیماری های قارچی 10/حساسیت(عکس العمل آلرژی)
معالجه وپیشگیری:
به طورکلی داروی اختصاصی برای معالجه بیماریهای ویروسی وجودندارد.پیشگیری به شکل واکسیناسیون بهترین روش کنترل بیماری است برداشت زخمهای پوستی وشستشوباجوش شیرین5درصدوبرداشت زخمهای دیفتریک از مخاطات ومالیدن گلیسیرین یده درمحل زخم سشستشی چشم بایک تا2درصدنمک مالیدن آنتی بیوتیکهای قوی به داخل چشم هم چنین استفاده ازپمادافتال ویااکسی تتراسیکلین ویاکلر تتراسیلیکن چشمی به بهبودی چشم کمک میکندکه تا یک هفته ممکن است طول بکشدهمچنین شستشوباچایی پررنگ(بادمای40درجه)کمک خواهدکرد
سل
انواع اصلی باسیل سل که درحیوانات خونگرم موجب بیماری می شوند سه گونه اندکه شامل انواع گاوی/انسانی ومرغی است.
گرچه نوع مرغی انواع واقسام پستانداران رامبتلا می کند ولی نوع پستانداری ندرتا پرندگان رامبتلا می کند. طوطی ها مخصوصا طوطی های نوع بزرگ به سل گاوی وانسانی ومرغی خیلی حساس هستند.پرندگان زینتی بیشتربه نوع مرغی حساس هستند.مرغ عشق/قناری وسهره نسبت به بیماری نسبتامقاوم هستند.ولی بایدگفت که وقوع بیماری بیشتربستگی به طرزپرورش ورفتارهای پرندگان دارد.
بیماری سل یک بیماری مزمنی است که به آرامی پیشرفت می کند.موقعی که ازپرنده مبتلاخوب نگهداری شود بدون علائم این دوره راطی می کندووضع پرنده عادی به نظرمی رسد.درچنین مواردی باسیل سل به صورت ندول بوسیله سلولهااحاطه می شودوفعال نخواهدشد.اگربهداشت ومراقبت وپرورش خوب باشد باسیل درندول میمیرد وازبین میرود.ولی درصورتیکه شیوه پرورش فرق کند ویا پرنده تحت استرسهای مختلف مانندابتلابه یک بیماری دیگری قرارگیردویاغذاتغیرداده شده ویا کیفیت خوب نداشته باشد یا حیوان تغییرمحل داده شود بیماری عود می کند
همچنین پرندگان وارداتی که عادت به آب وهواواقلیم ومحیط جدیدندارندویا باآنهایی که بعدادرتماس خواهند بود عادت ندارند ومعمولا باتراکم زیادونداشتن آب مواجه می شوندبه بیماری حساس ترند.عدم رعایت اصول بهداشت نیز جزو عوامل مستعدکننده به شمار می روند.دست بدست گشتن پرنده بین افرادمختلف هم ازجمله عوامل مستعد کننده است.
درایران کبوترها اغلب آلوده هستند.کبوترخانه ها ویامرغداریهائی که قبلا استفاده شده اند غالبا آلوده اندوهمچنین اکثرپرندگان وحشی وکبوتر درختی در انگلستان واروپا آلوده هستند.
علائم کلینیکی
مهمترین علائم شامل رنگ پریدگی مخاطات/کمی وزن/بیحالی/اسهال/پرهای ژولیده وبدرنگ وتندنفس کشیدن است.همزمان با پیشرفت بیماری چشمها گودمی افتد.قسمتهای بدون پرکله رنگ پریده ویاخاکستری رنگ می گردد. قسمت تیزی استخوان سینه به خوبی لمس می شود.درطوطی ها زخمهای پوستی ظاهرمیشود.پوست ابتدامتورم ویاواجدزخمی برجسته می شود.سپس زخمها پوسته پوسته می شوند.بخصوص در سر این وضع نمایان ترمی شود.مانندتمام بیماریهای مزمن فردبیمار به ناتوانی وضعف کشیده می شود.بیماری سل انواع واقسام پرندگان بخصوص بالغین رامبتلا می کند.
می توان تصورکردکردکه هر پرنده ای که پس ازچند هفته ویاماه ضعیف وناتوان شود احتمالابه سل مبتلاشده است.زیرا سایربیماریهای مزمن ویا با پیشرفت بطئی مانند:شبه سل/آبله/لوکوز/بیماریهای انگلی/آسپرزیلوز/ تومورهای شکمی/آرتریت/نقرس/جسم خارجی دردستگاه گوارش هم می توانند ضعف وناتوانی درپرنده ایجاد کنند.همچنین سایر علایم بیماری مانند اسهال/زخمهای پوستی/لنگش وکم خونی به بار بیاورند.اگرچه علایمکالبدگشایی تا اندازه ای تشخیص را راهنمایی می نماید ولی آزمایش میکروبیولوژی آن راتکمیل می کند.
لیستریوزیس
این میکروب اغلب درپرندگان قفسی ایجاد بیماری می کند گرچه درسایرپرندگان وپستانداران ودرجاهای مختلف دنیابیماری گزارش گردیده است.ازاغلب کشورها گزارش گردیده که تلفات بیماری در قناری ها زیادبوده است.
علائم کلینیکی:
دراثرسپتی سمی مرگ ناگهانی دربالغین روی می دهد.بیماران عمدتا علایم ضایعات اعصاب مرکزی رانشان می دهند.
تشخیص:
تشخیص بیماری به جدا کردن میکروب از قسمتهای مختلف بدن بخصوص مغز بستگی دارد.
درمان:
بایدازآنتی بیوتیک وسیع الطیف استفاده شود.
منبع:بیماریهای طیور وپرندگان زینتی تالیف:دکترالکسان آواک
